50 kaarsjes blaast Samenpunt dit jaar uit. Of eigenlijk: 51. En 50 jaar geleden heette Samenpunt nog geen Samenpunt, maar Open Thuis. Toch zat Samenpunt toen al in het DNA van Open Thuis.
En vandaag zit Open Thuis nog altijd in het DNA van Samenpunt.
Het begin: een warme, open thuis als antwoord
In 1975 startte het verhaal onder de naam Open Thuis, een naam die perfect paste bij de tijd. In een periode waarin mensen met psychische kwetsbaarheden of een beperking vooral in grote instellingen verbleven, kozen de oprichters voor een andere aanpak. Ze trokken letterlijk de straat op en vroegen mensen om hun thuis open te stellen voor iemand die minder kansen had, zodat die zich kon ontplooien, zelfstandiger kon worden en een plek kon vinden in de samenleving. Die oproep vertrok vanuit een sterke overtuiging: iedereen verdient een eigen plek en kan zijn dromen het best waarmaken vanuit een warme thuis.
De eerste stappen naar zelfstandigheid
Die oproep vond gehoor. Over heel Vlaanderen openden gezinnen hun hart en hun huis voor ‘gasten’, en zo ontstonden de eerste stappen naar mobiele opvang en begeleiding. Binnen die warme context groeide de zelfstandigheid van gasten snel, en daarmee ook hun verlangen naar meer autonomie. Open Thuis ondersteunde die beweging door hen de kans te geven een eigen woning te huren in de buurt van hun gastgezin. Zo konden ze zelfstandiger leven, met behoud van een vertrouwd vangnet.
Gastgezinnen bleven nauw betrokken: ze hielpen bij praktische, administratieve en financiële zaken, bleven bereikbaar en zorgden voor regelmatige ontmoetingen. Zo groeiden de eerste vormen van begeleid zelfstandig wonen.
De brug tussen droom en realiteit
Voor veel cliënten bleef de stap naar volledig zelfstandig leven een uitdaging. Tussen hun droom en de realiteit van drempels en beperkingen gaapte vaak een kloof. Net daarin positioneerde Open Thuis zich bewust. De begeleider werd een bruggenbouwer die samen met de cliënt zijn dromen, talenten en obstakels in kaart bracht en met elkaar verbond. Zo werd stap voor stap gewerkt aan een eigen levensinvulling. Op die manier zette Open Thuis tussen 1975 en het midden van de jaren ’80 mee de lijnen uit voor mobiele en ambulante begeleiding.
Pionier in groene zorg en netwerken
Al vroeg zag Open Thuis ook de kracht van een agrarische omgeving. Boerderijen werden plekken waar gasten konden werken én wonen, en waar het ritme van de natuur, het contact met dieren en het samenleven op het erf een duidelijke meerwaarde boden. Wat vandaag bekendstaat als groene zorg, kreeg toen al concreet vorm.
Daarnaast werkte Open Thuis van bij het begin aan wat we nu ‘netwerken’ noemen. Door gastgezinnen te betrekken die er echt wilden zijn voor anderen, ontstonden sterke, natuurlijke ondersteuningsnetwerken.
Blijven groeien: nieuwe noden, nieuwe antwoorden
Het vernieuwende karakter van Open Thuis bleef zich verder ontwikkelen. In de jaren ’90 en 2000 werd samen met partners een vrijetijdsclub uitgebouwd, omdat cliënten in het weekend vaak te weinig perspectief hadden. Zo kwam er naast wonen een pijler rond vrije tijd.
Rond 2010 werd duidelijk dat steeds meer mensen moeite hadden om voltijds te functioneren in een versnellende samenleving. Open Thuis speelde hierop in met dagactiviteiten, waarin ontmoeten, erbij horen en groeien op eigen tempo centraal stonden.
Tegelijk werd zichtbaar dat veel mensen hun weg niet vonden naar een passende werkplek. Ook daarin bood Open Thuis ondersteuning. Zo groeide de organisatie verder, met verschillende werkvormen als antwoord op veranderende noden.
Een steeds complexere wereld
Niet alleen Open Thuis groeide, ook het welzijnslandschap werd complexer. Voor veel mensen werd het moeilijk om hun weg te vinden in het aanbod, en wie die weg vond, botste vaak op lange wachtlijsten. Dat werkte ontmoedigend, zeker bij acute hulpvragen. Open Thuis probeerde daar binnen zijn mogelijkheden op te reageren, door een beperkt maar gericht aanbod te voorzien voor dringende situaties — klein in omvang, maar betekenisvol op het juiste moment.
Van Open Thuis naar Samenpunt
Rond 2020 deed Open Thuis al lang méér dan alleen vragen om een thuis open te stellen. De organisatie bood ondersteuning rond wonen, dagbesteding, vrije tijd, werk en opvoeding. Met die groei kwam ook de nood aan een naam die die breedte beter weerspiegelde. Zo ontstond Samenpunt.
De naam veranderde, maar de kern bleef. Samenpunt blijft bouwen op het DNA van Open Thuis: dicht bij mensen blijven, creatieve oplossingen zoeken binnen hun leefwereld, perspectief bieden in complexe situaties en durven anders denken. Daarbij blijft het essentieel om mensen zichzelf te laten zijn, eigen keuzes te laten maken en zoveel mogelijk de regie over hun leven in handen te laten nemen.
Echte ontmoetingen, samen zoeken naar wat belangrijk is en bouwen aan een plek voor iedereen: het blijft de kern van onze organisatie. Dat engagement om samen het verschil te maken en zelfstandigheid te versterken, zit vervat in de naam Samenpunt.
Op naar de volgende 50 jaar!
Die kernwaarden vormen al sinds het begin de basis en blijven richting geven. Net zoals Open Thuis bleef evolueren, wil Samenpunt dat ook in de toekomst blijven doen. Met oog voor wat leeft en nodig is, blijft Samenpunt zich inzetten om mensen te ondersteunen en hen de kans te geven hun eigen plek te vinden.
Wil je graag meer weten over de kern van Samenpunt? Laat het ons weten!
